Schneider Electric

Renovatie en slimme sturing: de sleutel tot koolstofvrije gebouwen

Willen we tegen 2050 een klimaatneutraal Europa realiseren, dan moeten we dringend werk maken van onze gebouwen. Vandaag zijn zij verantwoordelijk voor zo’n 40% van het energieverbruik en 36% van de broeikasgasuitstoot in de EU. Minder bekend is de cruciale rol die Building Automation and Control Systems (BACS) daarbij kunnen spelen. Nochtans kunnen deze gebouwtechnologieën het energieverbruik verlagen, het comfort verhogen én bijdragen aan een stabieler energienet. Maar wat zijn nu die BACS, en waarom zijn ze van zo’n groot belang voor onze toekomst?

Het brein en zenuwstelsel van een gebouw

Kort gezegd vormen ze het “brein en zenuwstelsel” van een gebouw: ze monitoren voortdurend het energiegebruik en sturen automatisch bij waar nodig. Van verwarming en koeling tot verlichting en ventilatie - alles wordt geoptimaliseerd om zo weinig mogelijk energie te verspillen en maximaal gebruik te maken van hernieuwbare bronnen.

Gebouwbeheersystemen zijn er in vele vormen: van slimme thermostaten en zelfregelende radiatorkranen tot uitgebreide systemen die hele gebouwen aansturen. Ze maken gebouwen niet alleen op een kosten-efficiënte manier energiezuinig, maar ook ‘future-proof’: klaar voor een ‘elektriserende’ energiemarkt waarin flexibiliteit en interactie met het net steeds belangrijker worden.

EPBD IV: slimmere en comfortabelere gebouwen in Europa

Ook de Europese Commissie is zich hiervan duidelijk bewust. Met de richtlijn Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) IV wil ze de energieprestatie van gebouwen gevoelig verbeteren. Een van de grote accenten is de digitalisering en het ‘slimmer’ maken van gebouwen. Vanaf 2026 moeten grote utiliteitsgebouwen met technische installaties met een vermogen van minstens 290 kW – en in een latere fase ook kleinere gebouwen – uitgerust zijn met systemen die het energieverbruik, de prestaties van de technische installaties en het binnenklimaat monitoren en waar mogelijk automatisch bijsturen.

Renovatie als prioriteit

Als we echt resultaten willen halen, dan moeten we wel het bestaande gebouwenpark gaan aanpakken. Renovatie is dus onbetwistbaar prioriteit nummer 1. In maart 2024 keurde het Europees Parlement een update goed van de regels voor de energieprestaties van gebouwen. EU-landen moeten tegen 2030 de 16% slechtst presterende niet-residentiële gebouwen renoveren en tegen 2033 de 26% slechtst presterende niet-residentiële gebouwen. Dat is essentieel, want ongeveer 50% van de bestaande gebouwen zal er in 2050 nog altijd staan.

De renovatiegolf: van ambitie naar implementatie

De Europese Commissie heeft met haar “Renovation Wave”-strategie dus terecht de ambitie uitgesproken om het renovatietempo te verdubbelen. Maar dat lukt alleen als we aan de slag gaan en inzetten op slimme, diepgaande en gefaseerde renovaties. Om lagere operationele kosten en waardeverbetering van vastgoed maximaal te realiseren, moeten we niet alleen het aantal retrofits vermenigvuldigen, maar ook de intensiviteit van de renovatie.

Wie echt vooruitziend is kan digitale technologie inzetten om gebouwen grid-interactief te maken. Ze verbruiken dan niet alleen energie, maar kunnen ook energie opwekken, opslaan én flexibel inzetten afhankelijk van wat het elektriciteitsnet vraagt. Ze communiceren in real-time met het elektriciteitsnet om het energieverbruik automatisch aan omstandigheden aan te passen. Zo creëer je een hefboom met een enorme impact, want gemaakte besparingen kunnen vervolgens nieuwe investeringen aanwakkeren.  

Conclusie

De technologie om onze gebouwen slim, energie-efficiënt en comfortabel te maken bestaat al. Het is nu aan overheden, bouwheren en bedrijven om die ook grootschalig te implementeren. De eerste stap is het maken van een roadmap aan de hand van portefeuillestrategie. Stel je uitgangspunten vast op het gebied van CO2-uitstoot, energieverbruik en maak een assessment. Dan wordt al duidelijk welke technologie je nodig hebt om nieuwe inzichten te krijgen. Vervolgens is er een lijst aan mogelijkheden waar je uit kunt kiezen om waarde toe te voegen aan je vastgoed en je renovatie-investering te laten renderen.

Daarom wil ik graag alle betrokken partijen enthousiast maken om hun rol op te nemen. Laten we van onze gebouwen actieve schakels maken in het energiesysteem van morgen — voor het klimaat, voor de economie en voor de mensen die er wonen en werken.

Door Laura Deltort Hereza, Marcom Channel / Segment leader for Building, Global Marketing, Schneider Electric Belgium.

Voor meer informatie: www.se.com/be